Zamówienia publiczne poniżej 30 tys. EURO -Medycyna Pracy
 
czytaj więcej...
Zamówienia publiczne poniżej 30 tys. EURO - dostawa środków czystości
 czytaj więcej...
Jak można żyć z przemocą... a jak żyć bez niej...
 czytaj więcej...
ŚWIADKOWIE PRZEMOCY W RODZINIE
 czytaj więcej...
POLSKA DEKLARACJA W SPRAWIE PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE
 czytaj więcej...

 


ul. Bałtycka 37a, IV piętro
10 - 144 Olsztyn
tel/fax 89 527 57 11
fax 89 521 33 93
e-mail: sowolsztyn@poczta.onet.pl

Prawo

PRZEMOC W RODZINIE JEST PRZESTĘPSTWEM!

Polskie prawo ściga sprawców przestępstw przeciwko osobom bliskim:
 - za znęcanie się fizyczne lub psychiczne nad osobą najbliższą lub nad inną osobą pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy albo nad małoletnim lub osobą nieporadną ze względu na jej stan psychiczny (art.207 §1 Kodeksu Karnego)
 - za stosowanie przemocy wobec osoby lub groźby bezprawnej w celu zmuszenia innej osoby do określonego zachowania (art.191 §1Kodeksu Karnego)
 - za rozpijanie małoletniego poprzez dostarczanie mu napoju alkoholowego, ułatwianie jego spożywania lub nakłanianie go do spożywania takiego napoju (art. 208 Kodeksu Karnego)
 - grożenie innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej szkodę  lub szkodę osoby najbliższej, jeżeli groźba wzbudza w zagrożonym uzasadnioną obawę, że będzie spełniona (art. 190 §1 Kodeksu Karnego)
- za zgwałcenie, które polega na tym, że sprawca przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem doprowadza inna osobę do obcowania płciowego lub do poddania się innej czynności seksualnej albo do wykonania takiej czynności. Ofiarą gwałtu może być każda osoba niezależnie od płci, wieku oraz stosunku łączącego ją ze sprawcą. Do gwałtu może dojść także w małżeństwie (art. 197 k.k.).

Przestępstwo znęcania się jest ścigane z urzędu i obejmuje wypadki wielokrotnego działania:
Jeżeli zostałeś/aś pobity/a „tylko raz”, nie masz dowodów  na powtarzalność agresywnych zachowań partnera, lub doznałeś/aś innych form przemocy, sprawca powinien być ścigany z innych artykułów, np.:
 - jeśli powoduje jednorazowe uszkodzenia ciała w zależności od jego charakteru
(art. 156 lub 157 k.k.)
 - jeśli grozi popełnieniem przestępstwa, np. pobiciem, zniszczeniem mienia (art. 190 k.k.) – ściganie na wniosek pokrzywdzonego
 - jeśli zmusza Cię do określonego zachowania, stosując przemoc  lub groźbę bezprawną
(art. 191 k.k.)
 - jeśli dopuszcza się zgwałcenia (art. 197 lub 198 k.k., w zależności  od charakteru czynu – ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego)
 - jeśli narusza nietykalność cielesną (art. 217 k.k. – ściganie następuje  z oskarżenia prywatnego, a więc sam/a musisz złożyć akt oskarżenia  do sądu).

Sprawa karna za znęcanie się nad rodziną
Znęcanie się nad rodziną
(fizyczne lub psychiczne) jest przestępstwem ściganym z urzędu. Polega to na tym, że należy złożyć zawiadomienie, by policja lub prokurator rozpoczęli postępowanie przygotowawcze w tej sprawie. Zawiadomienia nie musi składać sama zainteresowana, ale każdy kto wie o popełnionym przestępstwie  (np. członek rodziny, sąsiad) 

Zawiadomienie o popełnionym przestępstwie składa się do
: Prokuratury Rejonowej najbliższej miejscu popełnienia przestępstwa (a nie tam, gdzie jest zameldowana ofiara) lub na komendzie policji. Zawiadomienie o przestępstwie najlepiej napisać i złożyć osobiście lub przesłać listem poleconym w podane powyżej miejsca. Należy zrobić kopię skargi i poprosić o potwierdzenie, że została złożona. Jeśli została wysłana należy zachować dowód nadania.

Zawiadomienie o popełnionym przestępstwie powinno zawierać:

  • Dokładny, ale bardzo zwięzły opis przebiegu zdarzeń,
  • Kto został poszkodowany, kto udzielił pomocy medycznej, jeśli   była potrzebna,
  • Czy przemoc ma charakter ciągły, czy podobne zdarzenia miały już miejsce (kiedy?),
  • Czy przemocy towarzyszy nadużywanie alkoholu,
  • Kto widział/ mógł widzieć/słyszeć zdarzeń (świadkowie),
  • Czy została wezwana policja i kto interweniował, czy były wypełniona "Niebieska Karta",
  • Czy są jakieś materialne świadectwa zdarzenia (np. zaświadczenie lekarskie, zdjęcia, nagrania magnetofonowe itp.). 

Pozew o alimenty

  • Pozew o alimenty składa się do Sądu Rejonowego, do wydziału rodzinnego i nieletnich. Pozew jest ustawowo zwolniony od kosztów sądowych! Do pozwu należy dołączyć: odpis skróconego aktu zawarcia małżeństwa, akty urodzenia dzieci, zaświadczenie o zarobkach.
  • Z wnioskiem o alimenty można wystąpić w pozwie rozwodowym
    i wnieść o ich zabezpieczenie na czas trwania rozprawy. Należy podać wysokość alimentów, o które się wnosi. W pozwie należy podać wysokość swoich zarobków, oraz przedstawić dochody  możliwości zarobkowe męża, a także określić potrzeby dzieci. Ważne! Jeśli wcześniej wniosłaś sprawę o alimenty, a później  o rozwód, to sprawa o alimenty zostanie zawieszona i dołączona do sprawy rozwodowej. W sądzie nie mogą równocześnie toczyć się dwa postępowania w tej samej sprawie. Korzystniej jest najpierw wnieść sprawę o alimenty, po zasądzeniu ich, wnieść sprawę  o rozwód. 
  • Obowiązek alimentacyjny w stosunku do dzieci wygasa dopiero wtedy, gdy dziecko nabywa zdolność do samodzielnego utrzymywania się (np. poprzez ukończone studia wyższe). Po osiągnięciu przez dziecko pełnoletności, ono samo występuje
    o alimenty od osoby zobowiązanej do alimentacji. Jeśli dziecko na skutek wrodzonego lub nabytego kalectwa, nie jest w stanie samodzielnie zdobywać środków utrzymania, obowiązek alimentacyjny rodziców nigdy nie ustaje.
  • Pozew o podwyższenie alimentów składa się do Sądu Rejonowego - Wydział Rodzinny i Nieletnich. Pozew jest ustawowo zwolniony od kosztów sądowych.
  • Egzekucja alimentów. Jeżeli były mąż uchyla się od płacenia zasądzonych alimentów, należy sprawę skierować do komornika. Komornik skieruje sprawę do zakładu pracy, gdzie z wynagrodzenia za pracę byłego męża będą potrącane alimenty.

Uwagi:
- Żądana kwota alimentów powinna wynosić 50% miesięcznych kosztów utrzymania dziecka.
- Powództwo jest nieodpłatne.
- W uzasadnieniu należy opisać inne ewentualne wydatki oraz potrzeby związane z utrzymaniem dziecka i w miarę możliwości udokumentować to zaświadczeniem, rachunkiem lub w inny sposób.

Alimenty na rzecz byłego małżonka

  • Zakres obowiązku alimentacyjnego pomiędzy byłymi małżonkami zależy, od tego, czy i które z małżonków ponosi winę za rozpad małżeństwa:
  • Rozwód bez orzekania o winie - obowiązek alimentacyjny jest identyczny w stosunku do każdego małżonka przez okres 5 lat od chwili orzeczenia rozwodu. Aby móc wystąpić o alimenty należy udowodnić, że pozostaje się w niedostatku. 
  • Rozwód z orzeczeniem o winie: 
    - małżonek wyłącznie winny rozkładowi małżeństwa nie może żądać alimentów od małżonka niewinnego, nawet gdyby popadł w skrajny niedostatek i nie mógł sam się utrzymać;
    - małżonek, który nie jest winny rozkładu pożycia, może żądać alimentów nawet wtedy, gdy rozwód spowodował jedynie znaczne pogorszenie jego sytuacji życiowej
    (nie jest to ograniczone żadnym terminem).

Separacja

  • Od 16 grudnia 1999 roku można żądać separacji;
  • O separację może wystąpić każdy z małżonków, jeśli nastąpił zupełny rozkład pożycia (przy rozwodzie rozkład musi być trwały);
  • Separacja rodzi takie same skutki jak rozwód, z tą różnicą,  że małżeństwo istnieje nadal, nie można więc zawrzeć nowego związku, ani wrócić do poprzedniego nazwiska;
  • Orzeczenie separacji powoduje powstanie między małżonkami rozdzielności majątkowej;
  • Jeżeli wymagają tego względy słuszności, małżonkowie pozostający w separacji obowiązani są do wzajemnej pomocy;
  • Jeśli jeden z małżonków zażąda separacji, a drugi rozwodu, i żądanie jest to uzasadnione, sąd orzeknie rozwód; 
  •  Pierwszą instancją dla separacji jest (tak jak rozwód) są Sądy Okręgowe.

Rozwód

  • O rozwód może wystąpić każdy z małżonków, jeśli nastąpił trwały rozkład pożycia
  • Pozew rozwodowy w dwóch egzemplarzach należy skierować do Sądu Okręgowego, Wydziału Cywilnego - biuro podawcze (trzeci egzemplarz pozwu powódka powinna zostawić sobie). Pozew musi być złożony w okręgu, w którym ostatnio mieszkało małżeństwo pod warunkiem, że wciąż jest tam zameldowana powódka. Gdyby powódka zmieniła miejsce zameldowania pozew należałoby złożyć w miejscu zameldowania pozwanego.
  • Pozew powinien zawierać:
    - dane osobowe powódki (występująca o rozwód) i pozwanego (mąż)
    - prośbę o rozwiązanie małżeństwa (z winy pozwanego lub bez orzekania o winie)
    - uzasadnienie wniosku o rozwiązanie małżeństwa przez rozwód; należy wykazać, że nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego
    - wniosek o ograniczenie władzy rodzicielskiej ojca i sprawowanie opieki nad dziećmi przez matkę, z miejscem pobytu dzieci u niej
    - wniosek o zasądzenie alimentów na rzecz dzieci
    - wniosek do sądu o podział majątku lub rozstrzygnięcie sposobu korzystania ze wspólnego mieszkania
    - można też wystąpić z wnioskiem o wyeksmitowanie męża
    z zajmowanego mieszkania.
    Ważne! W przypadku orzeczenia o jego winie w rozkładzie pożycia małżeńskiego - eksmisja na podstawie art. 38 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (eksmisja bez prawa do lokalu socjalnego)
    Ważne! Pozew nie musi być napisany przez adwokata, może napisać go samodzielnie osoba zainteresowana.
  • Do pozwu należy dołączyć:
    ·   odpis skróconych aktów urodzenia dzieci
    ·   odpis skróconego aktu zawarcia małżeństwa
    ·   zaświadczenie o dochodach osoby wnoszącej powództwo
    Ważne! Do każdego dodatkowego egzemplarza pozwu można dołączyć komplet powielonych załączników lecz nie jest to konieczne.
  • Koszty rozwodu
    -  osoba, która składa pozew musi zapłacić tzw. wpis tymczasowy (jeśli ma ona trudną sytuację sąd może zwolnić ją z opłaty ewentualnie rozłożyć ją na dogodne raty)
    -  jeśli sąd uzna winnym całkowitego rozkładu pożycia męża, to zostanie on obciążony całkowitymi kosztami sądowymi ( również opłatą wpisową)

Uwagi:

  • W przypadku gdy stawiennictwo pozwanego/pozwanej napotka trudne do przezwyciężenia przeszkody, można dodatkowo wnieść w pozwie o zaniechanie przeprowadzenia posiedzenia pojednawczego.
  • Niestawiennictwo pozwanego, powiadomionego o terminie rozprawy, spowoduje wydanie wyroku zaocznego.
  • Eksmisja pozwanego na podstawie art. 38 jest możliwa wyłącznie  z mieszkań kwaterunkowych oraz spółdzielczych o statucie loka­torskim.
  • Świadkami w sprawie o rozwód nie mogą być niepełnoletnie dzieci stron.
  • W toku postępowania rozwodowego można zgłosić wniosek o wydanie zarządzenia tymczasowego w przedmiocie ustalenia sposobu korzystania z mieszkania przez strony do czasu uprawom­ocnienia wyroku rozwodowego.
  • W powództwie rozwodowym można zgłosić wniosek o podział majątku, jednak praktyka wskazuje, że lepsze jest uregulowanie tej kwestii po rozwodzie, w drodze osobistego powództwa wniesionego do Wydziału Cywilnego Sądu Rejonowego.
  • Powództwo o eksmisję dla sprawcy znęcania się nad rodziną można wystosować osobno, po zapadnięciu wyroku rozwodowego,  za dowód podając dodatkowo akta przesłuchania, wyrok rozwodowy z określe­niem winy pozwanego w rozkładzie pożycia małżeńskiego w kwalifikowanej postaci znęcania się nad powódką (rodziną).

 

 

 

 

© Copyright by Specjalistyczny Ośrodek Wsparcia dla Ofiar Przemocy w Rodzinie
projekt Artneo